Historia miejsca – Krakowskie Przedmieście 4/6

Od magnackich dworów do jednej z najważniejszych kamienic Traktu Królewskiego

Historia budynku przy Krakowskim Przedmieściu 4/6 sięga pierwszej połowy XVII wieku. Między rokiem 1620 a 1635 na tym terenie znajdowały się trzy dwory należące do księcia Janusza Ostrogskiego (1554–1620), jednego z najbogatszych magnatów Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Już wtedy okolice dzisiejszego Krakowskiego Przedmieścia były prestiżową przestrzenią rezydencjonalną, związaną z elitą polityczną i społeczną Warszawy.

W czasie potopu szwedzkiego (1655–1660), czyli VI wojny polsko-szwedzkiej, w tej samej lokalizacji odnotowano dwór Gotharda Wilhelma Butlera (1600–1661), podskarbiego nadwornego koronnego. Co istotne, był to jeden z nielicznych dworów na warszawskich przedmieściach, który przetrwał zniszczenia wojenne. W kolejnych latach, w 1659 i 1669 roku, wzmiankowane są tu dwa dwory oraz dom należące do Konstancji z Wodyńskich Butlerowej, żony Gotharda Butlera.

Kamienica projektu Jakuba Fontany

Autorem późniejszej przebudowy był Jakub Fontana (1710–1773) – wybitny architekt epoki baroku i klasycyzmu, nadworny architekt królów Polski, kształcony we Włoszech i we Francji. W Warszawie zaprojektował m.in. kościół św. Krzyża, Pałac pod Blachą oraz nieistniejący już Pałac Karasia.

Kamienica przy Krakowskim Przedmieściu 4/6 przez wiele lat funkcjonowała jako dwupiętrowy budynek. Dopiero pod koniec XIX wieku została podwyższona o trzecie piętro. Przebudowie towarzyszyło uproszczenie elewacji – bogate dekoracje ustąpiły miejsca skromniejszym opaskom okiennym, zgodnie z ówczesnymi trendami urbanistycznymi.

Zniszczenie i odbudowa po II wojnie światowej

We wrześniu 1944 roku, w trakcie działań wojennych, budynek został podpalony przez Niemców i częściowo zburzony. Odbudowa kamienicy nastąpiła w latach 1946–1948, przywracając jej funkcję użytkową w powojennej Warszawie.

Stanisław Wokulski i literacka legenda miejsca

Według tradycji literackiej w kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu 4/6 miał mieszkać Stanisław Wokulski – jeden z najbardziej fascynujących bohaterów powieści „Lalka” Bolesława Prusa. Zajmował on ośmiopokojowy lokal z balkonem na pierwszym piętrze, w którym mieszkał przez dwa lata.

Wokulski był bogatym kupcem pochodzenia szlacheckiego, właścicielem sklepu przy Krakowskim Przedmieściu 7, uczestnikiem Powstania Styczniowego, byłym zesłańcem syberyjskim, filantropem i uczonym. Jako bohater literacki symbolizuje ambicje, dylematy i przemiany społeczne XIX-wiecznej Warszawy.

W kwietniu 1937 roku na fasadzie kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu 4 wmurowano tablicę upamiętniającą to literackie miejsce. W tym samym czasie podobną tablicę umieszczono przy Krakowskim Przedmieściu 7, gdzie przez 25 lat mieszkał Ignacy Rzecki – drugi z bohaterów „Lalki”.

Dom Turysty PTTK i Hotel Harenda

Po odbudowie kamienicy w latach 1946–1948 przy Krakowskim Przedmieściu 4/6 otwarto Dom Turysty PTTK, którego zadaniem było zapewnienie bazy noclegowej dla młodzieży odwiedzającej stolicę. W czasie budowy Pałacu Kultury i Nauki (1952–1955) mieszkali tu również jego budowniczowie.

Pod koniec 1955 roku rozpoczął działalność dwugwiazdkowy Hotel Harenda, oferujący 42 pokoje z prywatnymi łazienkami, restaurację i kawiarnię. W okresie stanu wojennego (1981–1983) w budynku stacjonowały oddziały ZOMO.

W latach 1989–2002 Hotel Harenda był siedzibą renomowanego domu aukcyjnego Rempex. Po ponad sześćdziesięciu latach działalności hotel został zamknięty w 2018 roku. Obecnie obiekt przeszedł transformację w butikowy hotel należący do marki Best Western WorldHotels w kolekcji CRAFTED.

Pomnik Kopernika – symbol miejsca

W bezpośrednim sąsiedztwie budynku znajduje się Pomnik Mikołaja Kopernika, zaprojektowany i wykonany w latach 1828–1830 przez duńskiego rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena na zlecenie Stanisława Staszica. Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 11 maja 1830 roku, a napis na cokole brzmi: „Mikołajowi Kopernikowi – Rodacy”.

Krakowskie Przedmieście – reprezentacyjna arteria Warszawy

Krakowskie Przedmieście stanowi północny odcinek Traktu Królewskiego prowadzącego aż do Wilanowa. Ulica ta od wieków była miejscem triumfalnych wjazdów do miasta, siedzibą magnackich pałaców oraz jedną z najważniejszych arterii handlowych Warszawy. W 1994 roku Trakt Królewski wraz z historycznym zespołem miasta został uznany za pomnik historii.

Hotel Flaner – historia i nowoczesność

Hotel Flaner mieści się w historycznej, neoklasycystycznej kamienicy, łącząc nowoczesny design z dziedzictwem miejsca. To butikowy hotel oferujący 72 pokoje i apartamenty, zaprojektowane z myślą o komforcie, spokoju i funkcjonalności.

Położenie przy Krakowskim Przedmieściu zapewnia bezpośredni dostęp do Zamku Królewskiego, Starego i Nowego Miasta, muzeów, galerii oraz instytucji publicznych. Hotel oferuje zaplecze gastronomiczne, przestrzeń konferencyjno-eventową z trzema wielofunkcyjnymi salami oraz parking.

Przewijanie do góry